O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan e’lon qilingan 2025-yil IV chorak uchun biznes kayfiyati sharhi mamlakat hududlarida iqtisodiy faollik, tadbirkorlik muhiti va bandlik holatini aks ettiradi. Mazkur hisobot 2026-yil yanvar oyida o‘tkazilgan so‘rovnoma natijalariga asoslangan bo‘lib, unda iqtisodiyotning turli sohalarida faoliyat yurituvchi 2 371 nafar tadbirkor ishtirok etgan.
2025-yil IV chorak yakunlariga ko‘ra, tadbirkorlarning 60 foizi biznes sharoitlari III chorakka nisbatan yaxshilanganini bildirgan. Ushbu ko‘rsatkich so‘nggi ikki yil davomida 50 foizdan yuqori darajada saqlanib kelmoqda. Tadbirkorlar ijobiy o‘zgarishlarni asosan bank xizmatlari sifati va raqobat muhitining yaxshilangani, litsenziya olish jarayonlarining soddalashgani hamda ma’muriy aralashuvlarning kamaygani bilan izohlagan. Shu bilan birga, monopollashuv darajasi, soliq ma’murchiligi, energiya ta’minoti va bojxona tariflari bo‘yicha holat avvalgi chorak darajasida qolgan.
Hisobot davrida iqtisodiy faollik ko‘rsatkichlarida o‘sish kuzatilgan. Xususan, energiya iste’moli oshganini bildirganlar ulushi 3 foiz bandga ortib, 53 foizni tashkil etgan. Shuningdek, yuk tashish hajmi va qo‘shimcha ishchi kuchiga bo‘lgan talab oshganini qayd etgan tadbirkorlar ulushi ham ko‘paygan. Ushbu o‘sish Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Andijon, Sirdaryo, Xorazm va Farg‘ona viloyatlarida yaqqol namoyon bo‘lgan.
Ishlab chiqarish quvvatlaridan foydalanish ayrim hududlarda oshgan bo‘lsa, ayrim hududlarda pasaygan. Tadbirkorlar to‘liq quvvatda ishlamaslik sabablarini energiya ta’minotidagi uzilishlar, yoqilg‘i narxining oshishi, soliq tizimidagi murakkabliklar, aylanma mablag‘larning yetishmasligi va ijara xarajatlarining yuqoriligi bilan izohlashgan.
2025-yil IV choragida mehnat bozorida faollik barqaror bo‘lgan. Qo‘shimcha ishchi kuchiga talab oshganini bildirgan tadbirkorlar ulushi 1,5 foiz bandga ko‘payib, 46,7 foizga yetgan. Kelgusi choraklarda Andijon, Namangan, Samarqand va Navoiy viloyatlarida ishchi kuchiga talab oshishi, Jizzax, Farg‘ona va Buxoro viloyatlarida esa biroz pasayishi kutilmoqda. Eng yuqori talab ishlab chiqarish, ta’lim, qurilish va tashish xizmatlari sohalarida shakllanishi prognoz qilinmoqda.
So‘nggi uch oy davomida qarz majburiyatlari o‘zgarmaganini bildirgan tadbirkorlar ulushi 47 foizni tashkil etgan. Shu bilan birga, kelgusi davrda kredit resurslariga ehtiyoj oshishi kutilmoqda. Navoiy, Namangan, Andijon, Xorazm va Toshkent viloyatlarida kreditga ehtiyoj ortishi prognoz qilingan, Farg‘ona, Qashqadaryo va Jizzax viloyatlarida esa ehtiyoj pasayishi kutilmoqda.
Tadbirkorlarning iqtisodiy istiqbollarga bo‘lgan ishonchi ijobiyligicha qolmoqda. So‘rovda ishtirok etganlarning 68 foizi kelgusi davrda makroiqtisodiy sharoitlar yaxshilanishiga ishonch bildirgan.
Umuman olganda, 2025-yil IV chorak natijalari O‘zbekistonda biznes muhiti va iqtisodiy faollikda ijobiy tendensiyalar davom etayotganini ko‘rsatadi. Shu bilan birga, energiya ta’minoti, soliq tizimi va resurslar yetishmovchiligi kabi muammolar ayrim sohalarda saqlanib qolmoqda.
