2026-yil sentabr oyida O‘zbekistonda iste’mol narxlari o‘rtacha 0,7 foizga oshdi. Yillik inflyatsiya darajasi esa 6,4 foizni tashkil etib, o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 1,6 foiz bandga pasaydi. Oy davomida ayniqsa sabzavotlar, ayrim oziq-ovqat mahsulotlari, yoqilg‘i va ta’lim xizmatlari narxlarida sezilarli o‘sish kuzatildi.
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yilning sentabr oyida iste’mol sektoridagi tovarlar va xizmatlar narxlari avgust oyiga nisbatan o‘rtacha 0,7 foizga qimmatlashgan.
Yillik iste’mol narxlari indeksi (INI) 106,4 foizni tashkil etdi. Taqqoslash uchun, 2025-yil sentabr oyida yillik inflyatsiya 8,0 foizga teng bo‘lgan. Shunday qilib, bir yil davomida inflyatsiya sur’ati 1,6 foiz bandga sekinlashgan.
Bu umumiy narxlar pasayganini emas, balki ularning yillik o‘sish sur’ati avvalgi yilga nisbatan sekinlashganini anglatadi.
Oziq-ovqat mahsulotlari narxi 1 foizga oshdi
Sentabr oyida iste’mol bozorining asosiy uchta toifasida narxlar quyidagicha o‘zgardi:
| Tovar va xizmatlar toifasi | Oylik o‘zgarish |
|---|---|
| Oziq-ovqat mahsulotlari | +1,0% |
| Nooziq-ovqat mahsulotlari | +0,3% |
| Pullik xizmatlar | +0,9% |
Oziq-ovqat mahsulotlari orasida tuxum narxi 5,3 foizga oshib, asosiy kundalik iste’mol mahsulotlari ichida sezilarli qimmatlashgan tovarlardan biri bo‘ldi.
Shuningdek, suyakli mol go‘shti 1,7 foizga, qo‘y go‘shti 1,3 foizga, suyaksiz mol go‘shti va grechka 1,1 foizga, guruch va guruch oqshog‘i 1 foizga qimmatlashdi.
Xom va qaymog‘i olinmagan sut hamda sariyog‘ narxlari esa 0,8 foizdan oshdi.
Pomidor, bodring va sabzi narxlarida keskin o‘sish kuzatildi
Sentabr oyida meva-sabzavot mahsulotlari orasida eng katta narx o‘sishi pomidor, bodring va sabzida qayd etildi.
Eng ko‘p qimmatlashgan sabzavotlar
| Sabzavot | O‘zgarish |
|---|---|
| Pomidor | 14,2% |
| Bodring | 13,5% |
| Sabzi | 12,4% |
| Bulg‘or qalampiri | 4,9% |
| Baqlajon | 4,7% |
| Piyoz | 2,6% |
Shu bilan birga, ayrim mevalar narxida pasayish ham kuzatildi. Xususan, sitrus mevalar 12 foizga, uzum 5,7 foizga, olma 2,4 foizga va banan 1,7 foizga arzonlashdi.
Mazkur ko‘rsatkichlar sentabr oyida meva-sabzavot bozorida narxlar bir xil yo‘nalishda o‘zgarmaganini ko‘rsatadi.
Benzin va propan narxlari ham ko‘tarildi
Nooziq-ovqat mahsulotlari umumiy hisobda 0,3 foizga qimmatlashgan bo‘lsa-da, avtomobil yoqilg‘isining ayrim turlarida bundan yuqori narx o‘sishi qayd etildi.
Xususan, AI-95 markali benzin narxi 4,2 foizga, AI-92 markali benzin 0,7 foizga, AI-98 va AI-100 markali benzinlar esa 0,4 foizga oshdi.
Avtomobillar uchun keng qo‘llaniladigan propan narxi ham 4,2 foizga qimmatlashdi. Metan narxida esa o‘zgarish kuzatilmadi.
Ta’lim va boshqa xizmatlar sezilarli qimmatlashdi
Sentabr oyida aholiga ko‘rsatiladigan pullik xizmatlar narxi o‘rtacha 0,9 foizga oshdi. Xizmatlar orasida eng yuqori narx o‘sishi ta’lim va huquqiy xizmatlar sohasida qayd etildi.
| Xizmat turi | Narx o‘sishi |
|---|---|
| Davlat maktabgacha ta’lim tashkilotlari | +6,8% |
| Huquqiy xizmatlar | +6,6% |
| Davlat OTMlarida shartnoma asosida o‘qish | +6,3% |
| Xususiy umumiy o‘rta ta’lim | +6,0% |
| Avtomobil to‘xtash joylari | +2,2% |
| Sovuq suv va kanalizatsiya xizmatlari | +2,1% |
| Xususiy maktabgacha ta’lim tashkilotlari | +1,7% |
Ta’lim xizmatlaridagi narx o‘zgarishlari ayniqsa yangi o‘quv yili boshlangan sentabr oyiga to‘g‘ri keldi.
Inflyatsiya qanday hisoblangan?
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, iste’mol narxlari indeksini hisoblash uchun mamlakat bo‘ylab 10 mingdan ortiq savdo va xizmat ko‘rsatish nuqtalaridan 2 milliondan ziyod narx qayd etilgan.
Kuzatuvlar doirasida 419 turdagi oziq-ovqat va nooziq-ovqat mahsulotlari, shuningdek, 98 turdagi xizmatlar narxlari o‘rganilgan.
Ushbu ma’lumotlar asosida aholining iste’mol xarajatlari tarkibini hisobga oluvchi iste’mol narxlari indeksi shakllantiriladi.
Yillik inflyatsiyaning pasayishi nimani anglatadi?
2026-yil sentabr oyida yillik inflyatsiyaning 6,4 foizgacha sekinlashishi mamlakatda umumiy narxlar o‘sishi sur’ati bir yil avvalgiga nisbatan pasayganini ko‘rsatadi.
Biroq oylik ko‘rsatkichlar ayrim tovar va xizmatlar bo‘yicha narx bosimi saqlanib qolayotganidan dalolat beradi. Ayniqsa sabzavotlar, tuxum, avtomobil yoqilg‘isi va ta’lim xizmatlaridagi qimmatlashish alohida e’tiborga loyiq.
Xulosa qilib aytganda, O‘zbekistonda yillik inflyatsiya sekinlashishda davom etayotgan bo‘lsa-da, sentabr oyida kundalik iste’mol mahsulotlari va ayrim xizmatlar narxining oshishi aholining xarajatlariga turlicha ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Kelgusi oylarda inflyatsiya dinamikasi oziq-ovqat narxlari, xizmatlar tariflari va boshqa iqtisodiy omillarga bog‘liq bo‘ladi.
