O‘zbekistonda tijorat banklarining sof foydasi 2026-yilning dastlabki yetti oyida 12,33 trln so‘mga yetdi. Bu o‘tgan yilning shu davriga nisbatan qariyb 5 trln so‘m yoki 68 foizga ko‘p. Markaziy bank ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yil yanvar–iyul oylarida O‘zbekiston tijorat banklari 12,33 trln so‘m sof foyda oldi. 2025-yilning mos davrida ushbu ko‘rsatkich 7,33 trln so‘mni tashkil etgan. Shunday qilib, bir yil ichida bank tizimining sof foydasi 4,99 trln so‘mga oshgan.
Banklar eng katta daromadni kreditlardan olyapti
Banklarning moliyaviy natijalarida asosiy manbalardan biri kreditlar va boshqa moliyaviy aktivlardan olinadigan foizli daromadlar bo‘lib qolmoqda.
2026-yilning yanvar–iyul oylarida:
- Foizli daromadlar — 84,4 trln so‘m;
- Foizli xarajatlar — 60,8 trln so‘m;
- Foizli marja — 23,6 trln so‘m.
Taqqoslash uchun, 2025-yilning shu davrida banklarning foizli daromadlari 71,4 trln so‘m, foizli xarajatlari esa 49,8 trln so‘m bo‘lgan. Demak, bir yil davomida foizli daromadlar qariyb 13 trln so‘mga, foizli xarajatlar esa 11 trln so‘mga oshgan. Bu banklar faoliyatida kredit portfeli va foizli aktivlarning kengayishi bilan bir qatorda, banklarning resurs bazasi uchun xarajatlar ham sezilarli darajada oshganini ko‘rsatadi.
Foizsiz daromadlar ham sezilarli o‘sdi
Banklarning daromadlari faqat kredit foizlari bilan cheklanmaydi. Komissiyalar, valyuta operatsiyalari va boshqa xizmatlardan olinadigan foizsiz daromadlar ham muhim o‘rin tutadi.
Markaziy bank ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yil yanvar–iyul oylarida banklarning foizsiz daromadlari — 61,5 trln so‘m, foizsiz xarajatlari — 20,3 trln so‘mni tashkil etgan. Foizsiz daromadlar bir yil ichida 20 trln so‘mga oshgan. Bu ko‘rsatkich banklarning kreditlashdan tashqari xizmatlar va operatsiyalardan oladigan daromadlari ham bank moliyaviy natijalarida katta ahamiyatga ega ekanini ko‘rsatadi.
Banklardagi depozitlar 34 foizga ko‘paydi
Bank tizimidagi foyda o‘sishi bilan bir qatorda, banklarning resurs bazasi ham sezilarli darajada kengaygan. 2026-yil 1-avgust holatiga ko‘ra, O‘zbekistondagi banklar depozitlari 482,7 trln so‘mga yetgan. Bir yil avval bu ko‘rsatkich 360,4 trln so‘m edi. Shunday qilib, depozitlar hajmi bir yil ichida 122,3 trln so‘mga yoki qariyb 34 foizga oshgan. Bu bank tizimiga jalb qilinayotgan mablag‘lar hajmi sezilarli ravishda o‘sayotganini anglatadi.
Kreditlar hajmi ham oshmoqda
Banklarning kredit portfeli ham yillik hisobda o‘sishda davom etgan. 2026-yil 1-avgust holatiga ko‘ra, bank tizimida kredit qoldig‘i 644,6 trln so‘mni tashkil etgan. Bu 2025-yilning mos davriga nisbatan 68,4 trln so‘mga ko‘p. Demak, bir tomondan banklar ko‘proq mablag‘ jalb qilmoqda, ikkinchi tomondan esa kreditlash hajmi ham kengaymoqda.
Asosiy raqamlar
| Ko‘rsatkich | 2025-yil yanvar–iyul | 2026-yil yanvar–iyul |
|---|---|---|
| Sof foyda | 7,33 trln so‘m | 12,33 trln so‘m |
| Foizli daromad | 71,4 trln so‘m | 84,4 trln so‘m |
| Foizli xarajat | 49,8 trln so‘m | 60,8 trln so‘m |
| Foizsiz daromad | — | 61,5 trln so‘m |
| Foizsiz xarajat | — | 20,3 trln so‘m |
Bank tizimida nima o‘zgarmoqda?
Yetti oylik natijalar O‘zbekiston bank tizimida daromadlar hajmi ham, operatsiyalar ko‘lami ham oshayotganini ko‘rsatmoqda. Eng muhim jihat — sof foyda 68 foizga oshgan bo‘lsa-da, banklarning xarajatlari ham tez sur’atda o‘smoqda. Xususan, foizli daromadlarning o‘sishi bilan birga foizli xarajatlar ham sezilarli ko‘paygan. Shu sababli banklarning kelgusidagi moliyaviy natijalarida kredit portfeli o‘sishi, depozitlar qiymati, resurslar narxi, foiz stavkalari va kreditlar sifati muhim omillar bo‘lib qoladi. Umuman olganda, 2026-yilning dastlabki yetti oyidagi ko‘rsatkichlar O‘zbekiston bank tizimida foyda, depozitlar va kreditlar hajmi bir vaqtning o‘zida o‘sayotganini ko‘rsatmoqda.
