Asakabankni xususiylashtirishni tezlashtirishga qaratilgan yangi qaror qabul qilindi. Prezidentning 2026-yil 20-apreldagi PQ–149-son qarori bank faoliyatini to‘liq bozor tamoyillariga o‘tkazish va uni investorlarga yanada jozibador qilishni maqsad qilgan.
Bank faoliyati tubdan qayta ko‘rib chiqiladi
Qarorga muvofiq, bank bundan buyon barcha operatsiyalarni zamonaviy tijorat bankchiligi talablariga mos ravishda olib boradi. Xususan:
- faqat asosiy bank xizmatlariga e’tibor qaratiladi
- bankka yuklangan ortiqcha va noasosiy funksiyalar bekor qilinadi
- risklarni boshqarish tizimi kuchaytiriladi
Bu o‘zgarishlar bankni xususiy sektor uchun ochiq va samarali moliyaviy institutga aylantirishga xizmat qiladi.
Aktivlar optimallashtiriladi
Bank balansidagi asosiy faoliyatga aloqador bo‘lmagan aktivlar bosqichma-bosqich chiqariladi. Jumladan:
- sobiq «Toshkent qishloq xo‘jaligi texnikasi zavodi» majmuasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligiga o‘tkaziladi
- qiymati 382,6 mlrd so‘mlik investitsiya loyihalari (jumladan «Yashil Energiya», «Uz CLAAS Agro», «Khorezm Invest Project») ham keyinchalik xususiylashtirish sharti bilan topshiriladi
Mazkur aktivlar keyinchalik sotilgach, tushgan mablag‘lar bankka kompensatsiya qilinadi.
Farmatsevtika startaplari boshqa tizimga o‘tkaziladi
Bank ishtirokida moliyalashtirilishi rejalashtirilgan 780 mlrd so‘mlik farmatsevtika loyihalari ham qayta tashkil etiladi.
- «Asaka Farm Venchurs»
- «Asaka Farm Invest»
ushbu startaplar UzVC milliy venchur fondi tasarrufiga o‘tkazilib, davlat budjeti orqali qo‘llab-quvvatlanadi.
Moliyaviy qo‘llab-quvvatlash kuchaytiriladi
Davlat bankni sog‘lomlashtirish uchun bir qator moliyaviy choralarni ko‘radi:
- 2026-yilda 95 mln dollar miqdorida kapital qo‘yiladi
- muammoli kreditlar bo‘yicha yo‘qotishlar davlat hisobidan qoplanadi
- 2024–2025 yillar uchun dividendlar to‘lanmaydi
- sof foyda qayta investitsiya qilinadi
Bu choralar bankning moliyaviy barqarorligini oshirishga qaratilgan.
Qarzdorlik kapitalga aylantiriladi
Bank aktivlari sifati tahlili asosida yana bir muhim qaror qabul qilindi:
- davlat organlarining bank oldidagi qariyb 1,98 trln so‘mlik qarzlari ustav kapitaliga aylantiriladi
Bu esa bank kapitalini mustahkamlab, uning qiymatini bozor talablariga yaqinlashtiradi.
Xususiylashtirish jarayonining umumiy fon
So‘nggi yillarda O‘zbekistonda davlat banklarini xususiylashtirish jarayoni bir necha bor kechiktirilgan. Jumladan:
- O‘zsanoatqurilishbank
- Aloqabank
- Turonbank
bo‘yicha muddatlar 2026–2027 yillargacha surilgan.
Shu bilan birga, Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki bilan hamkorlik doirasida «Asakabank»ni xususiylashtirish ishlari davom etmoqda. Xususan, YeTTB bank aksiyalarining 15 foizini sotib olib, uning aksiyadorlari safiga kirishi kutilmoqda.
Qaysi banklar davlat tasarrufida qoladi?
Fiskal strategiyaga ko‘ra, ayrim yirik banklar hozircha davlat ixtiyorida qoladi:
- Milliy bank
- Agrobank
- Xalq banki
- Mikrokreditbank
- Biznesni rivojlantirish banki
Kelgusida, 2030-yilgacha ushbu banklardan bittasi xususiylashtirilishi mumkin, biroq qaysi biri ekani hozircha ochiqlanmagan.
