2026-yil 13-aprel kuni Xalqaro valyuta jamg‘armasi O‘zbekiston bo‘yicha IV modda doirasidagi missiya yakunlariga oid bayonotini e’lon qildi. Ushbu hujjatda mamlakat iqtisodiyotining hozirgi holati, asosiy ko‘rsatkichlari va yaqin yillar uchun kutilayotgan o‘zgarishlar batafsil bayon etilgan.
Iqtisodiy o‘sish sur’atlari
Hisobotga ko‘ra, O‘zbekiston iqtisodiyoti so‘nggi yillarda yuqori sur’atlarda o‘sib bormoqda. 2025-yilda yalpi ichki mahsulot o‘sishi 7,7 foizni tashkil etgan. Bu natijaga ichki talabning yuqoriligi, investitsiyalar hajmining oshishi hamda xizmatlar va qurilish sohalarining faol rivojlanishi sabab bo‘lgan.
Prognozlarga ko‘ra, 2026-yilda iqtisodiy o‘sish 6,8 foizni, 2027-yilda esa 6 foiz atrofini tashkil etadi. Bu iqtisodiyot asta-sekin muvozanatlashib borayotganini ko‘rsatadi.
Narxlar va inflyatsiya holati
So‘nggi yillarda narxlar o‘sishi sekinlashib bormoqda. 2024-yilda inflyatsiya 9,8 foiz bo‘lgan bo‘lsa, 2025-yilda 7,3 foizgacha pasaygan. 2026-yilda bu ko‘rsatkich 6,8 foiz, 2027-yilda esa 5 foiz darajaga tushishi kutilmoqda.
Inflyatsiyaning pasayishiga pul-kredit siyosatining qat’iy yuritilishi, milliy valyuta barqarorlashuvi va ayrim narx omillarining ta’siri kamaygani sabab bo‘lgan.
Tashqi iqtisodiy ko‘rsatkichlar
O‘zbekistonning tashqi iqtisodiy holati ham yaxshilanib bormoqda. Joriy hisob taqchilligi 2023-yildagi 7,3 foizdan 2025-yilda 3,9 foizgacha kamaygan. 2026-yilda bu ko‘rsatkich 3,2 foiz atrofida bo‘lishi kutilmoqda.
Bunga eksport hajmining oshishi, pul o‘tkazmalarining ko‘payishi va tashqi savdo faolligining ortishi sabab bo‘lgan. Shuningdek, mamlakatning xalqaro zaxiralari yetarli darajada saqlanib qolmoqda.
Davlat moliyasi va byudjet
Davlat moliyasi bo‘yicha ham ijobiy o‘zgarishlar kuzatilmoqda. Byudjet taqchilligi 2023-yildagi 4,6 foizdan 2025-yilda 2,1 foizgacha kamaygan. 2026-yilda esa 1,5 foiz darajasida bo‘lishi kutilmoqda.
Davlat qarzi ham bosqichma-bosqich kamayib, 2027-yilga borib 27 foiz atrofida bo‘lishi prognoz qilinmoqda. Bu fiskal intizom kuchayib borayotganini anglatadi.
Bank va moliya tizimi
Mamlakat bank tizimi umumiy hisobda barqaror deb baholanmoqda. Kreditlash hajmi ortib bormoqda va iqtisodiyotga moliyaviy resurslar yetkazib berish davom etmoqda.
Shu bilan birga, davlat banklarini isloh qilish, xususiylashtirish jarayonlarini tezlashtirish va moliya sektorida raqobatni kuchaytirish zarurligi ta’kidlangan.
Asosiy xavf va xatarlar
Hisobotda bir qator tashqi va ichki xavflar ham qayd etilgan. Jumladan, global iqtisodiy beqarorlik, geosiyosiy keskinliklar, energiya narxlarining oshishi va savdo yo‘llaridagi uzilishlar asosiy tashqi xatarlar sifatida ko‘rsatilgan.
Ichki omillar sifatida esa davlat xarajatlarining ortishi, imtiyozli kreditlash dasturlari va ayrim davlat korxonalarining moliyaviy holati bilan bog‘liq xavflar tilga olingan.
Xulosa
Umuman olganda, Xalqaro valyuta jamg‘armasi O‘zbekiston iqtisodiyotini ijobiy baholagan. Mamlakatda iqtisodiy o‘sish saqlanib qolmoqda, inflyatsiya pasaymoqda va davlat moliyasi barqarorlashib bormoqda.
Shu bilan birga, kelgusida barqaror rivojlanishni ta’minlash uchun ehtiyotkor iqtisodiy siyosat yuritish, islohotlarni davom ettirish va xususiy sektor rolini oshirish muhim ahamiyat kasb etadi.
